1
1 Beğeni

“Eski zamanlarda başörtü bir saygınlık belirtisiydi.” Bu hemen hemen her toplumda aynı şekilde bilinen bir uygulamaydı. Fahişe, köle, cariye ya da fukara olan kadınlar başı açık dolaşır, maddî durumu iyi ve mevkî sahibi olan kadınlar ise başlarını örter ve türlü takılar takarlardı.

İslam dininin ilk yüz yılında Müslüman kadınlarının çoğu başını örtmüyordu. Hatta, çok sıcak çöl ortamlarında yaşamaları sebebiyle, Afrika yerlileri gibi vücutlarının çoğu kısmı (göğüsler dahil) açık dolaştıklarını söyleyenler bile vardır. Dolayısıyla Örtünme ile ilgili ayetler, öncelikle bu mahrem yerlerin kapatılması ve Müslüman kadınlarının daha “münâsıp” bir şekilde dolaşmaları için inmişlerdi. 

Aslında, örtünmek İslam’dan önceki eski imparatorlukların yaşadığı toprakların geleneğiydi. Tarihi araştırmaların sonucuyla edinilen bilgiler, kadının örtünmesinin bundan binlerce yıl önceki Eski Asur İmparatorluğu’nun geleneklerinden biri olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 4 bin yıl önce, Babil İmparatoru Hammurabi’nin Kanunlarında, kadının sosyal statüsü ilk kez yazılı yasa haline getirildi. O zamanlar, Hammurabi Kanunları, dünya tarihinin yasalarını temsil ediyordu. 282 Madde halinde taş sütunlara yazılan bu yazıtlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun çökme dönemine girmesiyle 1901–1902 yıllarında Fransız araştırmacılar tarafından keşfedilmiş ve Louvre müzesine taşınmıştır. Bu kanunlarda, köleler ve hür insanlar arasındaki farklılıklar -kölelere kısas kanunu (hırsızlık yaparsa elinin kesilmesi vb.)- ve evlilik gibi konularla aileyi düzende tutma yükümlülükleri belirtilmişti.

Günümüzde hala bazı toplumlarda -özellikle şeriat mahkemelerinde- uygulanan kanunlar bu dönemde ortaya çıkmıştır. Neden semâvi dinlerin bir türlü köleliği kaldırmadığı sorusunuysa böylece açıklamış oluyoruz. Çünkü gelen bu dinlerin yasaları, tamamen Hammurabi -yani dünya- yasaları ile uyumlu olmak zorundaydı. Yoksa yayılamaz, tutulamazdı. Dolayısıyla bu dinler, dönemlerinden üstün bir ahlâk anlayışına sahip değillerdi.

Hammurabi yasaları, M.Ö. 1754 yılı civarında Mezopotamya’da yaratılan, tarihin en eski ve en iyi korunmuş yazılı kanunlarından biridir. Bu dönemden önce toplanan yasa koleksiyonları arasında Ur kralı Ur-Nammu’nun kanun kitabı (M.Ö. 2050), Eşnunna kanun kitabı (M.Ö. 1930), ve İsin’li Lipit-İştar’ın kanun kitabı (M.Ö. 1870) yer alır. Mısır bölgesinde ise Dini inanışlar ve ilkeler üzerine İmparator 2. Seti zamanındaki Anana Papirüsleri kaynak alınmaktadır.

Hammurabi Kanunlarına göre saygın, özgür, elit kadınlar örtünür; köleler, fahişeler ve alt tabakalar açık gezerlerdi. Yukarıda bahsetmiştik. Ayrıca Hristiyanlığın yayılmaya başladığı dönemlerde Pavlus’un da kadınların örtünmesi ile ilgili ayetlere gerekçe olarak sunduğu sebep budur. Saygınlığın belirgin olması, Hristiyanların özel olması. Rahibeleri hatırlayınız…

Örtünmek bu yüzden saygınlığın sembolü haline gelmiştir. Bu kanunlar altında erkeğin metresi, karısıyla beraber olduğunda örtünebilirdi. M.Ö. 13.yy’ın sonlarında Mezopotamya’da özgür kadınlar köle olmayan erkeklerle evlendiklerinde, kocaları onları örter, eşleri olduğunu simgelerdi. Erkeklerin genelde bir karısı olurdu ama çocuk yapamayan kadınların kocaları ikinci evliliklerini yapabilirdi.

Asur erkekleri kaba, şiddet dolu, düşmanlarına ve kadınlarına karşı acımasızlardı. Komşu toprakları fethettikten sonra, büyük sayıda köleyi de beraberinde getirirlerdi. Erkek köleler ağır işlerde, kadınlar ise metreslik ve fuhuş gibi işlerde çalıştırılıyordu.

Çoktanrılı olan Sümer dininde, özellikle büyük tanrıların mabetlerindeki kadınların kutsal görevlerinden biri de tanrının gelini olarak ‘genel kadın’lık yapmaktı. Diğer rahibelerden ayrılması için de başlarını örtmeleri gerekirdi.

“Çok sonra İ.Ö. 1600 yıllarında bir Asur kralının yaptığı kanunla evli ve dul kadınların da başlarını örtmesi şart koşulmuş. Böylece bu kadınlar da yasal seks yapan mabet fahişeleri gibi kabul edilmiş oluyor. Bu gelenek, önce Yahudi kadınlarına geçmiş daha sonra da İslam kadınlarına uygulanmış.” (Muazzez İlmiye Çığ – Vatandaşlık Tepkilerim, s.163).

Eski Anadolu kültüründe olan bu örtünme anlayışı, dünyanın çeşitli topluluklarında da vardı. Onlar genellikle meseleyi mitolojik öykülere dayandırıyorlardı. Örneğin, Japon mitolojisinin kutsal kahraman Okikurumi, Aynular’a(İnsanlık) kültür ve uygarlığı öğretmek üzere tanrıların cennetinden yeryüzüne inmişti. Cennete dönmeden önce Aynular’dan bir kadınla evlendi. Karısına, yiyecekleri kabile halkına dağıtma görevi verdi. Ancak bunun için de bir koşulu vardı; hiç kimse karısının yüzüne bakmayacaktı. Yani örtünecekti! Bu hikayenin bir benzeri Hz İdris, yani Enok’un dünyaya inmesi ve kendisine bir eş bularak önce Metuşelah sonra da Nuh gibi kişileri meydana getirmesiyle eşleştirilebilir.

Bijan Gheiby’e göre, M.Ö. 5.yy’dan itibaren Yunan, İran ve Ahameniş (Pers) İmparatorluğunda kraliyet kadınlarının yüzleri örtülür, hatta perdeli faytonların içinde bile yüzleri örtülü taşınırlardı.

Kanuni ‘Pahlavi’ yazılarında da, “Başörtü Zerdüşt kadınların geleneğidir,” diye yazar. Tarih öncesi zamanlardan başlayıp Sasani İmparatorluğu sonuna dek tüm eski İranlı kralları inceleyen Firdevsi’nin Şehname‘sinde ise kadınların genellikle örtündükleri ve Farsçada ‘Chador’ denilen başörtünün krallar tarafından bile giyildiği belirtilir.

İslam dininde örtünmenin yarattığı yankı, Batıda sürekli tartışmalar yaratmaktadır. Örtüye verilen anlamlar ve örtünün bazı kadınlarda oluşturduğu psikolojik etkiler nedeniyle bu tartışmalar devam etmektedir.

Dini inanç gereği örtünen bir insanın kişiliği ağırlıklı olarak din eksenli oluşur. Dinin öğretileri yaşamında belirleyici temel unsurlardır. Din, sizin yaşantınızın tamamını, hayatınızın 24 saatini ve hatta öldükten sonra ne olacağınızı bile belirler. (Böyle ye, böyle yaşa, böyle dua et, böyle yap vb.)

Dolayısıyla, “İnancım gereği örtünüyorum.” diyen bir insanın inancını sorgulayamazsınız. Çünkü o inanç ve inancın pratik yaşama yansıyan davranışları, o insana bir kimlik/kişilik kazandırmıştır. Örtüsü sorgulanan, reddedilen bir kadın, kişiliğini koruma güdüsüyle hemen savunmaya ve kendisini korumaya çalışacaktır. Örtü, kişiliğin ayrılmaz parçasıdır. Örtüye de, kişiliğe de yapılan eleştiriler, inancına yapılmış olarak algılanabilir.

Ancak, inancın gereği olarak örtündüklerini söyleyenler ve buna arka çıkan İslam dini öğreticileri, örtünmenin İslam diniyle bağdaşık ve Allah’ın sözü olduğu konusunda yanılıyorlar. Araştırmacılar örtünmenin tarihini araştırıp derinleri kazdıklarında, İslam dininin örtünmeyi başlatmadığını doğruluyor ama İslamın getirdiği radikal simgeler yüzünden örtünme ona mâl ediliyor.

Afganistan’daki kadınların mevkiî bile, İslam’ı sınıf farklılığı ve izolasyona mahkûm ettiğini gösteriyor. Modern İran kadını, özellikle İran İslam Devrimi’ne ve örtünmenin baskısına karşı çıkanlar, parmaklarıyla Arapları gösterip, örtünmeyi onların topluma yaydığını ve Fars topraklarındaki ayrımcılığı başlattıklarına inanıp, Arapları suçluyorlar… Tarih bunun tam tersi olduğunu gösterse de! 

Kuran’a göre, o zamanlar Arap topluluğunda, çoğu Müslüman köle gibi görülürdü. Bu yüzden, Müslüman kadın ve erkekler sürekli saldırıya uğrar ve aşağılanırdı. Muhammed de, eşlerinin ve Müslüman kadınların çoğunun fark edilmemesi için, diğer Arap kadınları gibi cilbab giyinmelerinin daha güvenli olacağını düşündü. Burka, vücut hatlarını ve yüzlerini saklamalarında çok yardımcı olurdu. O zamanlar siyah ve koyu süslü çarşaf, geceleri karanlıkta görünmez bir renkti ve kadınları, saldırganlardan korurdu. Şimdiki dönemlerde, bütün burkalar olmasa bile, İslam dininde, siyah renk evrensel bir renktir. Çoğu yoksul dünya Müslümanları, eskisi gibi pahalı ve süslü burkaları giymez, fakat basit ve ucuzundan giyinir ve daha çok siyasi bir simge olarak kullanır.

Uzun lafın kısası bu bilgileri çoğumuzun bilmediğini varsayarak sizlere sunmak istedim. Umarım sizleri kırıp üzmedim. Seviliyorsunuz. Öyle ya da değil herkesin eşit, huzurlu ve mutlu olması dileklerimle. butlannla kalın sevgili dostlarım 🙂


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

1
1 Beğeni

Sizin Tepkiniz Nedir?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
1
omg
win win
0
win

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazı Formatı Seçiniz
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı