0
2 Paylaşım

Modern kültür herkesin hayatını geçireceği bir eşinin (the one) olduğunu söylüyor.
Bununla birlikte çok eşlilik çok çeşitli kültürlerde görülsede insanlar günümüzde tek eşliliğe yönelim gösteriyor. Ama bu yönelim her zaman böyle değildi, atalarımız çok eşliydi.İnsanlığın başlangıcı olan atalarımız primatlar( maymun, memeliler) -humans belong- hala çok eşli (poligami).
Evrimsel antropolog Dr. Kit Opie’nin dediğine göre modern tek eşlilik kültürü 1000 yıldır var ve 75 milyon yıl önceki atalarımız çevreden soyutlanmış ve tek başına yaşıyordu.
Zaman geçtikçe primatlar sosyalleşmeye ve birlikte gruplar halinde yaşamaya bu şekilde evrimleşmeye başladı ama sadece insanlar tam anlamıyla tek eşli, monogam oldu. Günümüzde diğer primatlar (şempanze vs.) gruplarından birden çok bireyle eşleşiyorlar.Peki bu neden böyle gerçekleşiyor? İnsanlık neden tek eşliliği seçiyor?
Güncel teoriler bunun sebebinin bireylerin sağlığını koruma ve çocuklarının sağlıklarının korunması amacının güdülmesinden ileri geldiğini söylüyor.

 Dr. Kite’e göre insanoğlunun tek eşliliğe evrilmesinin nedenleri ve doğada monogaminin mantığı:

Doğada birbirinden uzak yaşayan canlı türleri bir eşle karşılaştığında çiftleşme ve beraberliğini sürdürme eğilimindedir. Onlardan döllenen yavruların korunması açısından da ebeveynlerin birlikte koruması; yaşam olanaklarının zor ve kaynaklarının kısıtlı olduğu yerde yavrularını birlikte beslemeleri yavruların yaşama şansını arttırır. Ve erkek hayvan çok sayıda dişiyle çiftleşecek sperm deposuna sahiptir.

2010 ABD’de suda ve karada yaşayan canlılar içinde zehirli kurbağalarda ilk kez monogami gözlenmiş ve nedeni buna bağlanmıştı. Ancak monogami doğada bir istisna, isteseler de tek eşli olamazlar çünkü bu canlılar açısından üremek, binlerce yumurta ve sperm üreterek bunlardan en çok sayıda yavrunun hayatta kalmasını umarak beklemekten ibaret.

Hipotezler:

1. Erkek Ebeveyn Bakımı

 2. Dişilerin Uzak Dağılımı

 3. Erkek İnfazı

İlk hipoteze göre erkek ebeveyn bakımı bazı primat türlerinde bebeklerin bir annenin tek başına sağlayabileceğinden daha fazla bakıma ihtiyaç duymasından ileri geldiğini ve dışarıya karşı mevcut bir gücün bulunmasını gerekliliğinden ileri geliyor. Bununla beraber erkek döllerine, yavrularına sahip çıkarak üreme başarısını arttırıyor.

İkinci hipotez, insan davranışı açısından düşününce tuhaf kaçabilir. İkinci hipotezin temelinde erkek primatların bir kereden fazla dişi ile çiftleşmeyi tercih etmesi ancak uzak oldukları için yapamaması nedeniyle bulduğu dişiye bağlı kalarak üremenin devamlılığının sağlanması amaçlanıyor. Örneğin, gibibonlar beslenme alışkanlıkları nedeniyle yaşam alanları arasında seyrek olarak yerleşiyorlar. Erkek gibibonlar ne kadar birden çok gibibonla çiftleşmek istese de dağılmış yaşam alanları yüzünden bunu gerçekleştiremeyecektir.

Ancak bu hipotez insanlar için nasıl geçerli olabilir? Günümüzde ve evrimsel geçmişimiz boyunca, kadınlar son derece sosyal hayvanlar olmuştur. Seyrek olarak yerleşmiş dişiler, insanlarda gelişen tek eşlilik için bir açıklama olamaz, çünkü asıl nadir ve zor olan izole bir insan dişi bulmaktır.

Üçüncü hipotez Dr. Opie'nin araştırmasında güçlü destek bulduğu hipotezdir. Bu hipotez, primatlardaki tek eşli çiftleşme sistemlerinin, diğer erkeklerin bebeklerini öldüren erkeklere karşı koruma işlevi görmesidir. Bazı canlı türlerinde bu oldukça yaygındır. Erkekler, kendilerinden olmayan yavruları öldürür. Böylece rakip erkeklerin yavruları elimine edilmişve dişinin bir sonraki çiftleşmeye her zaman hazır olması sağlanmış olur. Erkek açısından bakacak olursak, yavrusu büyümemişse, öldürülmesine engel olmak için dişiyle arasında eş bağı kurması kendi lehinedir.

Sosyal Monogami

“Sosyal monogami” bir arada duran erkek ve dişinin çiftleşmesini ve yavruların bakımını birlikte üstlenmesini içerir. Fakat bu eşlerin başkalarıyla da çiftleşmemesi anlamına gelmez. Bu durum “sekste tek eşlilik” demektir ve oldukça nadir görülür.
Araştırmacılar uzun zaman yavrulama mevsiminde kuşlar arasında gözlenen bağın tek eşle çiftleşmeye dayandığını sanıyordu. Fakat sonraki araştırmalar kuş yavrularının yüzde 75’inin farklı eşlerden olduğunu ortaya koydu. Örneğin albatroslar her iki yılda bir denizden dönerek ömür boyu eşleştikleri partnerleri ile çiftleşirler.Ama yavrularının hepsinin ömür boyu sürdürdüğü beraberlikten değildir. Sadakatsiz olan kuşların ömür boyu eş seçmesinin tek nedeni yavrularını birlikte besleyip yaşama şanslarını arttırmaktır.

Memelilerde sosyal monogami kuşlar kadar baskın gerçekleşmiyor. 2013’te Cambridge Üniversitesi’nde 2500 memeli türü üzerinde yapılan bir araştırmada bazılarının neden tek eşli hale geldiği incelendi. Ortaya çıkardıları sonuç:
-Erkekler kendi türleri içindeki dişiler üzerinde hakimiyet kuramadıkları durumda ancak tek eşliliği seçiyordu.

Londra’daki UCL Üniversitesi’nde evrimin hangi aşamasında hangi davranışların öne çıktığını inceledi. Ortaya çıkardıkları sonuç:
-Monogami ve eşlerin yavruya ortak bakımı ve dişilerin uzak dağılımı arasında bir bağlantı olduğu yönünde oldu.(Dişinin uzak dağılımı)

Peki insanları tek eşliliğe iten etken ne?

Uzmanların vardığı sonuca göre primatlarda tek eşliliğe iten nedenin yavruların baskın erkek tarafından öldürülmesine engel olma isteğidir. Aynı neden insanlar açısından da geçerli olabilir. Çocuklarını korumak, onlara iyi yaşam standartları sunmak ve sağlıklı neslin gelmesini sağlamak bunun temelini oluşturuyor olabilir.

Peki Monogami dünyamızda bir norm olarak mı yerini almıştır?

                                                   Öyleyse dudaklarından öperim,

Orada bir parça zehir kalmıştır   belki; Bir zamanlar hayat veren o dudakların Bu kez son versin hayatıma.

-Romeo ve Juliet, WS

Romeo ve Juliet’in aşk dolu, sadakat ve tutkuyla bağlı tek eşli ilişkiler mi yaşanmalıdır?

Evrim biyologlarına ve antropologlara göre insanlar da tıpkı diğer memeliler gibi çok eşliliğe programlı bir yapıyla dünyaya geldiler. Bugün yaşayan memeli türlerinin %98’i gibi, uygarlık öncesi çağlarda çok eşlilik insanlar için de son derece normal bir davranış biçimi olarak görülmekte idi. Ancak toplumsal kaosa neden olabilecek politik çatışmalar veya eşya hukukundan kaynaklanan olası itilaflar nedeniyle uygarlık, insanı monogami yani tek eşliliğe doğru itmiştir. Burada kast ettiğimiz tek eşlilik, bütün yaşamı tek bir eşle geçirmek şeklinde olabileceği gibi; uzunca bir süre bir eşle monogam bir ilişki yaşamak, sonra eş değiştirip bu sefer bu yeni eşle uzun süreli bir monogam ilişkiyi sürdürmek, gene monogami içinde yaşanacak 3. bir ilişkiye girmek şeklinde de olabilmektedir. İnsanlarda da, monogam hayvanlarda da, erkek ya da dişinin arada kaçamaklar yapabildiği bilinen bir gerçektir.

Cennet bahçesinde onsuz yaşamaktansa, dışarıda onunla birlikte yaşamak çok daha güzel.

-Adem ile Havva'nın Güncesi, Mark Twain

Tek eşlilik bir ahlak normu olarak bize çocukluktan beri gösterilen ve öğretilen bir şeydir. Kutsal kitaplarda Adem ve Havva’nın cennet bahçesinden kovulması, dünyada birbirlerine ulaşmaları için kilometrelerce yol kat etmeleri tek eşliliği kutsandığını varsaymamıza neden oluyor. Tabi bu atalarımızın tek eşli ilişkilere riayet ettiği anlamına gelmiyor. Kadın ve erkek ilişkileri, uzun vadede toplumsal yapıyı ve medeniyetin inşasının temellerini oluşturduğu için, bu uygarlıklarda görülen çok eşli ilişkiler, genelde kaos ve düzensizlikle ilişkilendirilmiştir. Yani aslında, tek eşliliğin insan doğasından ziyade; insan aklının ve politik çıkarlarının bir getirisi olduğunu söyleyebiliriz. 

Aşk tek eşliliğin nedenlerinden bir tanesidir.

"Aşka çare yoktur, daha fazla sevmekten başka”. -Henry David Thoreau

Kaynakça:

https://www.wikipedia.org
https://evrimagaci.org/tek-eslilik-ve-insan-evrimi-insan-tek-esli-bir-hayvan-turu-mu-6953
https://www.cnn.com/2016/05/17/health/sti-infanticide-human-monogamy/index.html
https://psiloveyou.xyz/are-humans-naturally-monogamous-e9363707cffe


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0
2 Paylaşım

Sizin Tepkiniz Nedir?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
1
love
lol lol
0
lol
omg omg
1
omg
win win
0
win

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

R. Dilara Gülsever
Butlann.com Editörü
Yazı Formatı Seçiniz
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı